• دوشنبه, ۱۴ خرداد ۱۳۹۷ / ساعت ۱۲:۰۷:۰۱
  • شناسه خبر: 1439
ضرورت استکبار ستیزی در اندیشه امام راحل

از نگاه امام خمینی(ره) یکی از مهم‌ترین حربه‌های استکبار جهانی، ایجاد فضای بی‌اعتمادی و بدبینی نسبت به انقلاب ایران بود و این مسئله ناشی از آن بود که وقوع انقلاب ایران، بسیاری از معادلات سیاسی در منطقه‌ی خاورمیانه را به هم ریخته بود.

استکبار ستیزی

استکبارستیزی را باید یکی از محوری‌ترین مفاهیم موجود در اندیشه و گفتمان امام خمینی (ره) دانست که ردپای ان در قول و فعل ایشان در طول دوران حیاتشان اشکارا قابل مشاهده است.
در این مقاله تلاش می‌شود تا رویکرد بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران نسبت به مقوله استکبار جهانی مورد بررسی و تبیین قرار بگیرد.

چیستی و مصادیق استکبار

در قران کریم برای مستکبران چند نشانه ذکر شده است: برتری‌جویی و خودبزرگ‌نمایی، نه برتری واقعی؛(۲) تفرقه‌افکنی در میان مردمان محروم و مستضعف؛(۳) تحقیر و توهین به مردم.(۴)

از دید مفسران کلام پروردگار نیز استکبار و تکبر در معنای کلی یعنی اینکه انسان خود را بزرگ شمرد و در موضعی قرار دهد که لایق ان نیست و از همین رو، جزء رذایل اخلاقی شمرده می‌شود. مستکبر خود را صاحب اختیار و «رب» مردم می‌داند و تلاش می‌کند تا در میان مردم مستضعف بر مسند الوهیت نشیند.(۵)

انچه در دستگاه فکری امام خمینی(ره) نیز در باب استکبار قید شده است، شباهت بسیار زیادی با این تعاریف لغوی از استکبار دارد.
امام خمینی(ره) استکبار را معادل کوچک شمردن بنده خدا، تعدی و تجاوز به زیردستان و فخرفروشی بر دیگران عنوان می‌کنند.

ایشان همچنین در بیان مصادیق مستکبران، گروه معدودی را مثال نمی‌زنند، بلکه تمام افرادی که خصوصیات فوق را داشته باشند، از نگاه ایشان ممکن است به استکبارگری روی بیاورند:
«…مستکبرین منحصر نیستند به سلاطین، منحصر نیستند به روسای جمهور، منحصر نیستند به دولت‌های ستمگر.
استکبار یک معنای اعمی دارد؛ یک مصداقش همان اجانب هستند که تمام ملت‌ها را ضعیف شمردند و مورد تجاوز و تعدی قرار دادند؛ یک مورد هم همین دولت‌های جائر، سلاطین ستمگر که ملت‌های خودشان را ضعیف می‌شمرند و به ان‌ها تعدی می‌کنند، دست تعدی به ملت‌ها دراز می‌کنند. ملت را ضعیف می‌شمردند و ملت را از روی استکبار نظر می‌کردند و به ملت تعدی و تجاوز می‌کردند. هر فرد، می‌شود که مستضعف باشد و می‌شود مستکبر باشد. اگر من به زیردست‌های خودم، ولو چهار نفر باشد، تعدی و تجاوز کردم و ان‌ها را کوچک شمردم، بنده خدا را کوچک شمردم، من مستکبرم و او مستضعف.»(۶)

مولفه‌های شکل‌گیری استکبار جهانی

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های اندیشه سیاسی امام راحل(ره) در زمینه مولفه‌ها و عوامل تشکیل‌دهنده استکبار جهانی این است که حرکت و سیر اندیشه ایشان، حرکت از درون است و یک سره به سراغ عوامل بیرونی ایجاد استکبار جهانی نمی‌رود. امام خمینی (ره)، در مرحله نخست، عدم بیداری و اگاهی مستضعفین و همچنین غفلت ان‌ها را به عنوان مولفه نخست، ایجاد استکبار معرفی می‌کنند. بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران معتقدند بسیاری از مردم، به دلیل جهل و نادانی، از خصایص استکبار و همچنین عملکرد ان اگاهی ندارند و در این زمینه باید روشن‌فکران دین‌دار و دغدغه‌مدار رسالت اگاه‌سازی توده‌ها را بر عهده بگیرند: «مستضعفین وظیفه‌شان را با مستکبرین بفهمند.
این مستضعفین اکثرا نمی‌دانند. ما هم نمی‌دانیم؛ نمی‌دانیم که این‌ها چه به سر ما اورده‌اند، بعضی از ورقه‌های کوچکش دست ماست و می‌دانیم.»(۷)

حربه‌های استکبار از نگاه امام خمینی (ره)

امام خمینی (ره) معتقد بودند استکبار جهانی برای نیل به اهداف خود، راهکارهای مختلفی را مد نظر قرار می‌دهد و ضرورت دارد که مسلمانان با این حربه‌ها اشنایی کامل داشته باشند. برخی از این راهکارها از نگاه ایشان عبارت‌اند از:

استفاده ابزاری از دولت‌های منطقه: برخی از دولت‌ها که از پشتوانه محکم ملی و درونی برخوردار نیستند، به دام استعماری قدرت‌های بزرگ گرفتار می‌ایند و در بحران‌افرینی‌های استکبار در جهان اسلام نقش‌افرینی می‌کنند. امام خمینی (ره) در این باره توصیه می‌فرمایند: «از گرگ‌ها و درنده‌ها برای شبانی و حفظ منافع خود استمداد نطلبید. این ابرقدرت‌ها ان لحظه‌ای که منافعشان ایجاب کند، شما و دوستان خود را قربانی می‌کنند و پیش انان دوستی و دشمنی و صداقت، ارزشی ندارد.»(۱۱)

مقابله با انقلاب اسلامی: از نگاه امام خمینی (ره) یکی از مهم‌ترین حربه‌های استکبار جهانی، ایجاد فضای بی‌اعتمادی و بدبینی نسبت به انقلاب ایران بود و این مسئله ناشی از ان بود که وقوع انقلاب ایران، بسیاری از معادلات سیاسی در منطقه خاورمیانه را به هم ریخته بود. ایشان در توصیه‌ای به سران کشورهای اسلامی می‌فرمایند: «القای شبهه و بزرگ جلوه دادن خطر اسلام و انقلاب و جمهوری اسلامی ایران برای کشورهای منطقه همان ترفند قدیم و جدید جهان‌خواران بوده است که از این طریق، از پیدایش جو تفاهم و همکاری مسالمت‌امیز جلوگیری نمایند.»(۱۲)

 استکبارستیزی در اندیشه امام خمینی (ره)

در آیینه اندیشه امام خمینی (ره)، پیکار مستضعفین و مستکبرین، بر اساس تضاد طبقاتی نیست، بلکه یک مبارزه اصولی و برخاسته از پایه‌های فکری و اعتقادی است که ریشه در دین دارد. به این معنا که بین دستگاه‌های استکباری و حکومت‌های الهی، همواره یک تقابل ذاتی وجود دارد؛ به نحوی که تاریخ بشر همواره شاهد جنگ و ستیز مستکبرین با مستضعفین بوده است.

معمار کبیر انقلاب، به تاسی از اموزه‌های اسلامی، محیط بین‌الملل را به صورت دوقطبی و بر مبنای مواجهه ایدئولوژیک دو جناح مستکبرین و مستضعفین می‌نگریست و سیاست اصلی انقلاب را حول محور تقابل و منازعه اشتی‌ناپذیر با کانون‌های استکبار جهانی در شرق و غرب و گسست کامل از انان تعریف می‌نمود.


منبع: تبیان



دیدگاه ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سه × پنج =

گیشه روزنامه
نظرسنجی و بایگانی